Lord Vishnu: ఆపదలో గజేంద్రుడికి అండగా నిలిచిన శ్రీహరి
శ్రీహరి
Lord Vishnu: త్రికూట పర్వత ప్రాంతం: సరస్సులో నీళ్లు తాగేందుకు వెళ్లిన గజేంద్రుడు అనే ఏనుగు అనుకోకుండా పెద్ద ప్రమాదంలో చిక్కుకున్నట్లు భాగవత పురాణం చెబుతోంది. గజేంద్రుడు తన పరివారంతో కలిసి సరస్సులోకి దిగాడు. నీళ్లు తాగుతూ, సరస్సులో తిరుగుతూ సంతోషంగా గడుపుతున్న సమయంలో అకస్మాత్తుగా ఒక మొసలి అతని కాలును గట్టిగా పట్టుకుంది. మొదట గజేంద్రుడు తన బలంతోనే దాని నుంచి బయటపడాలని ప్రయత్నించాడు. కానీ మొసలి మాత్రం కాలును వదల్లేదు.
గజేంద్రుడు తన శక్తినంతా ఉపయోగించి మొసలితో పోరాడాడు. చుట్టూ ఉన్న ఏనుగులు కూడా అతనికి సహాయం చేయడానికి ప్రయత్నించినా సమస్య పరిష్కారం కాలేదు. పోరాటం చాలా కాలం కొనసాగడంతో గజేంద్రుడి శక్తి క్రమంగా తగ్గిపోయింది. తన బలం, తన పరివారం, తన ప్రయత్నాలు ఏవీ తనను ఆ ప్రమాదం నుంచి బయటకు తీయలేవని గజేంద్రుడికి అర్థమైంది. అప్పుడే అతను శ్రీమహావిష్ణువును హృదయపూర్వకంగా ప్రార్థించడం ప్రారంభించాడు.
తనను రక్షించగలిగేది శ్రీహరి మాత్రమే అని భావించిన గజేంద్రుడు, తన తొండంతో ఒక కమలాన్ని తీసుకుని భగవంతుడికి సమర్పించాడని పురాణ కథనం చెబుతోంది. గజేంద్రుడి మొరను విన్న శ్రీమహావిష్ణువు వెంటనే అతని దగ్గరకు వచ్చి సుదర్శన చక్రంతో మొసలిని సంహరించి గజేంద్రుడిని రక్షించాడు. ఈ సంఘటనను *“గజేంద్ర మోక్షం”*గా పిలుస్తారు. ఇది శ్రీమద్భాగవతంలోని ఎనిమిదో స్కంధంలో ఉన్న ముఖ్యమైన ఘట్టం.
ఈ కథలో మరో ముఖ్యమైన విషయం కూడా ఉంది. పురాణ కథనం ప్రకారం గజేంద్రుడు పూర్వజన్మలో ఇంద్రద్యుమ్నుడు అనే రాజు. మొసలి కూడా పూర్వజన్మలో హూహూ అనే గంధర్వుడిగా చెప్పబడుతుంది. శాపాల కారణంగా ఇద్దరూ జంతు రూపాల్లో జన్మించి, చివరకు గజేంద్ర మోక్షం ద్వారా విముక్తి పొందినట్లు కథనం వివరిస్తుంది.
గజేంద్ర మోక్షం కథ మనకు ఒక ముఖ్యమైన విషయాన్ని చెబుతుంది. మన దగ్గర ఎంత బలం ఉన్నా కొన్ని పరిస్థితుల్లో మన ప్రయత్నాలు సరిపోకపోవచ్చు. అలాంటి సమయంలో భయపడకుండా, ధైర్యం కోల్పోకుండా సహాయం కోసం ఆశ్రయించాలనే భావన ఈ కథలో కనిపిస్తుంది. అందుకే గజేంద్ర మోక్షాన్ని భక్తి, శరణాగతి, భగవంతుడి కరుణకు ప్రతీకగా భక్తులు భావిస్తారు.