Supreme Court: జాతీయ గీతం నిర్ణయించే హక్కు ప్రభుత్వానిదే.. బలవంతం చేసి శిక్షించొద్దన్న సుప్రీంకోర్టు

Supreme Court: జాతీయ గీతం (వందేమాతరం) యొక్క పరిధి, పొడవు ఎలా ఉండాలో నిర్ణయించే అధికారం ప్రజాస్వామ్యపరంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వానికి ఉందని, అయితే మనస్సాక్షి ఆధారంగా దాన్ని పాడటానికి నిరాకరించే వ్యక్తులపై శిక్షాత్మక చర్యలు తీసుకోవడం రాజ్యాంగ విరుద్ధమని సుప్రీంకోర్టు మంగళవారం స్పష్టం చేసింది.

చీఫ్ జస్టిస్ సూర్యకాంత్ నేతృత్వంలోని మూడు సభ్యుల ధర్మాసనంలో భాగంగా ఉన్న జస్టిస్ జోయమాల్యా బాగ్చి ఇలా పేర్కొన్నారు: “జాతీయ గీతం ఏది అన్నది వివాదాస్పదం కాదు. అది రెండు పద్యాలు కావాలా, నాలుగు పద్యాలు కావాలా అనేది ప్రజాస్వామ్యపరంగా ఎన్నికైన ప్రభుత్వం నిర్ణయించాలి. కానీ ఎవరూ రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 25, 26 (మత స్వేచ్ఛ)ను ఉల్లంఘించకూడదు. మనస్సాక్షి ఆధారంగా జాతీయ గీతం యొక్క ఒకటి లేదా అన్ని పద్యాలు పాడటానికి నిరాకరించే వారిపై నేరపరమైన చర్యలు తీసుకోవడం సరికాదు.”

1986లో బిజో ఇమ్మాన్యుయేల్ వర్సెస్ కేరళ రాష్ట్రం కేసులో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు ఇప్పటికీ వర్తిస్తుందని జస్టిస్ బాగ్చి గుర్తు చేశారు. ఆ తీర్పు మత స్వేచ్ఛ, రాజ్యాంగ సహనం, నిశ్శబ్ద నిరసన హక్కులను సమర్థించింది.

ప్రముఖ కర్ణాటక సంగీత విద్వాంసుడు, రచయిత టి.ఎం. కృష్ణ దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై కోర్టు కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి సమాధానం కోరింది. 2026లో సవరించిన ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ ఇన్‌సల్ట్స్ టు నేషనల్ ఆనర్ చట్టం, హోమ్ మంత్రిత్వ శాఖ జారీ చేసిన జనవరి, జూలై సర్క్యులర్లను సవాలు చేస్తూ ఈ పిటిషన్ దాఖలైంది.

పిటిషనర్ తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది ఎస్. మురళీధర్, న్యాయవాది ప్రసన్న ఎస్. వాదనలు వినిపించారు. సవరించిన చట్టం ప్రకారం ప్రజా కార్యక్రమాల్లో జాతీయ గీతం యొక్క ఆరు పద్యాలనూ పాడాలని బలవంతం చేస్తోందని, దీనికి కట్టుబడకపోతే మూడేళ్ల జైలు శిక్ష లేదా జరిమానా లేదా రెండూ విధించే అవకాశం ఉందని వారు తెలిపారు.

పిటిషన్‌లో పేర్కొన్న ప్రకారం, వందేమాతరం యొక్క చివరి నాలుగు పద్యాలు భక్తి ప్రధానమైనవి, దేవతలను స్మరించేవి, అసెక్యులర్ స్వభావం కలిగినవి. వీటిని శిక్షా భయంతో బలవంతంగా పాడించడం రాజ్యాంగంలోని ప్రాథమిక హక్కులు, సెక్యులరిజం మౌలిక లక్షణాన్ని ఉల్లంఘిస్తుందని పిటిషన్ వాదించింది.

విచారణలో సొలిసిటర్ జనరల్ తుషార్ మెహతా, సీనియర్ న్యాయవాది మురళీధర్ మధ్య కొన్ని వాదోపవాదాలు జరిగాయి. జాతీయ గీతం నిర్వచనం మీద విస్తృత చర్చ అవసరమని, శిక్షా భయంతో దాన్ని రుద్దకూడదని మురళీధర్ అన్నారు. జస్టిస్ బాగ్చి, ఈ సవరణ, సర్క్యులర్లు మనస్సాక్షి ఆధారంగా నిరాకరించేవారి హక్కులను అణచివేస్తున్నాయా అనే అంశాన్ని పరిశీలిస్తామని స్పష్టం చేశారు.

కోర్టు ఈ అంశంపై కేంద్ర ప్రభుత్వం నుంచి ప్రతిస్పందన కోరుతూ విచారణను కొనసాగించింది.