Medigadda Barrage: మేడిగడ్డ బ్యారేజీలో అత్యంత తీవ్రమైన లోపాలు: దేశంలో మూడు ప్రమాదకర డ్యాంలలో మొదటి స్థానం

Medigadda Barrage: కాళేశ్వరం ఎత్తిపోతల పథకంలోని మేడిగడ్డ (లక్ష్మి) బ్యారేజీలో అత్యంత తీవ్రమైన లోపాలు ఉన్నాయని కేంద్ర ప్రభుత్వం అధికారికంగా వెల్లడించింది. దేశవ్యాప్తంగా ప్రమాదకర స్థితిలో ఉన్న మూడు డ్యాంల జాబితాలో మేడిగడ్డ మొదటి స్థానంలో ఉంది. రెండో స్థానంలో ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని లోయర్ ఖజూరీ డ్యాం, మూడో స్థానంలో ఝార్ఖండ్‌లోని బొకారో బ్యారేజీ ఉన్నాయి.

పార్లమెంట్‌లో గురువారం జలశక్తి శాఖ సహాయ మంత్రి రాజ్‌భూషణ్ చౌధరి ఈ వివరాలు తెలిపారు. డ్యాం రిహాబిలిటేషన్ అండ్ ఇంప్రూవ్‌మెంట్ ప్రాజెక్ట్ (డ్రిప్) కార్యక్రమం అమలుపై సభ్యులు అడిగిన ప్రశ్నలకు ఆయన సమాధానమిచ్చారు. జాతీయ ఆనకట్టల భద్రతా పర్యవేక్షణ సంస్థ (ఎన్డీఎస్‌ఏ) రూపొందించిన స్పెసిఫైడ్ డ్యామ్స్ జాతీయ రిజిస్టర్ (ఎన్‌ఆర్‌ఎస్‌డీ) 2025లో 50 ఏళ్లు దాటిన 1,681 డ్యాంలను నమోదు చేసిందని మంత్రి పేర్కొన్నారు.

2025 వర్షాకాలానికి ముందు, తర్వాత చేపట్టిన తనిఖీల్లో దేశవ్యాప్తంగా మూడు బ్యారేజీలు ప్రమాదం అంచున ఉన్న కేటగిరీ-1 జాబితాలో చేరాయి. ఈ బ్యారేజీల్లో జయశంకర్ భూపాలపల్లి జిల్లాలో గోదావరిపై నిర్మించిన మేడిగడ్డ బ్యారేజీ కూడా ఉంది. 2023 అక్టోబరులో ఈ బ్యారేజీ పియర్స్ కుంగిపోయిన నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వ వినతి మేరకు ఎన్డీఎస్‌ఏ ముందస్తు రక్షణ చర్యలు, నష్ట నివారణ చర్యలు చేపట్టాలని సూచించింది. బ్యారేజీ నిర్మాణాలు మరింత దెబ్బతినకుండా తక్షణమే భద్రతా చర్యలు తీసుకోవాలని సూచనలు ఇచ్చింది.

డ్రిప్ పథకం కింద దేశవ్యాప్తంగా పాత డ్యాంల పరిరక్షణకు కేంద్రం చర్యలు చేపట్టింది. డ్యాం సేఫ్టీ చట్టం 2021 ప్రకారం రాష్ట్రాలతో కలిసి ఆనకట్టల భద్రత, నిర్వహణలో పలు కార్యక్రమాలు అమలు చేస్తోంది. గతేడాది వర్షాకాలానికి ముందు 6,524 డ్యాంలు, తర్వాత 6,553 డ్యాంలకు పరిశీలనలు పూర్తయ్యాయి. డ్యాంలను మూడు కేటగిరీలుగా విభజించారు – మొదటి కేటగిరీలో అత్యంత తీవ్ర లోపాలు ఉన్నవి, రెండోది భారీ లోపాలు, మూడోది చిన్న లోపాలు.

డ్రిప్ పథకం 2021-2031 మధ్య 10 ఏళ్ల వ్యవధిలో అమలవుతోంది. 19 రాష్ట్రాల్లోని 736 డ్యాంల పునరావాసానికి రూ.10,211 కోట్లు వెచ్చిస్తున్నారు. డ్రిప్-2 కింద రూ.5,107 కోట్లు, డ్రిప్-3 కింద రూ.5,104 కోట్లు కేటాయించారు. గతేడాది డిసెంబరు నాటికి రాష్ట్రాలు రూ.2,029 కోట్లు ఖర్చు చేశాయి. తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖకు డ్రిప్-2 కింద రూ.100 కోట్లు కేటాయించినట్లు కేంద్రం తెలిపింది.

మేడిగడ్డ బ్యారేజీ విషయంలో ఎన్డీఎస్‌ఏ సూచనల ప్రకారం తక్షణ భద్రతా చర్యలు చేపట్టాల్సి ఉంది. ఇది దేశంలోని అత్యంత ప్రమాదకర ఆనకట్టల్లో ఒకటిగా గుర్తించబడింది.