Rare Earth : రేర్ ఎర్త్ సంక్షోభం.. చైనా ఆంక్షలతో ప్రమాదంలో రూ.ట్రిలియన్ డాలర్ల వ్యాపారం

Rare Earth : ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న టెక్నాలజీ, ఆటోమొబైల్, డిఫెన్స్ రంగాలపై ఒక భారీ సంక్షోభం ముంచుకొస్తోంది. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) తన తాజా గ్లోబల్ క్రిటికల్ మినరల్స్ అవుట్‌లుక్ 2026 నివేదికలో ఒక షాకింగ్ విషయాన్ని బయటపెట్టింది. భూగర్భంలో దొరికే అత్యంత అరుదైన ఖనిజాల ఎగుమతులపై చైనా విధిస్తున్న కఠిన ఆంక్షలను గనుక పూర్తిగా అమలు చేస్తే.. చైనా వెలుపల ఉన్న మిగతా ప్రపంచ దేశాల్లో ప్రతి సంవత్సరం ఏకంగా 6.5 ట్రిలియన్ డాలర్ల (సుమారు 6.5 లక్షల కోట్ల డాలర్లు) విలువైన పారిశ్రామిక ఉత్పత్తి నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉందని హెచ్చరించింది. గ్లోబల్ సప్లై చైన్‌పై చైనాకు ఉన్న ఏకఛత్రాధిపత్యం, అమెరికాతో నడుస్తున్న భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్లే ఈ పరిస్థితి తలెత్తింది.

ఏమిటీ 'రేర్ ఎర్త్' ఖనిజాల కథ?

అసలు ఈ రేర్ ఎర్త్ ఖనిజాలు అంటే ఏమిటి, వీటి కోసం ప్రపంచ దేశాలు ఎందుకు అంతగా పాకులాడుతున్నాయి అంటే.. ఇవి మొత్తం 17 అరుదైన మూలకాల సమూహం. ఆధునిక హైటెక్ వస్తువుల తయారీలో ఇవి చాలా తక్కువ మొత్తంలో అవసరమైనప్పటికీ, ఇవి లేకపోతే ఆ వస్తువులను తయారు చేయడం అస్సలు కుదరదు. మనం వాడే స్మార్ట్‌ఫోన్లు, ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు, విండ్ టర్బైన్లు, యుద్ధ విమానాలు, సాటిలైట్లు వంటివన్నీ పూర్తిగా ఈ ఖనిజాలపైనే ఆధారపడి పనిచేస్తాయి. ఒక ఎలక్ట్రిక్ కారు మొత్తం ఖరీదులో ఈ ఖనిజాల వాటా కేవలం 1 శాతం కంటే తక్కువే ఉన్నప్పటికీ, వీటి సప్లై గనుక ఆగితే బిలియన్ల కొద్దీ విలువైన మాన్యుఫ్యాక్చరింగ్ ప్లాంట్లు పూర్తిగా మూతపడే ప్రమాదం ఉంది.

సప్లై చైన్ అంతా చైనా చేతిలోనే

ఐఈఏ ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ ఫాతిహ్ బిరోల్ దీనిపై స్పందిస్తూ.. ప్రపంచంలోని ఒక పెద్ద ఆర్థిక వ్యవస్థ కేవలం కొన్ని చేతివేళ్ల మీద లెక్కపెట్టగలిగే క్రిటికల్ ఖనిజాల సరఫరాపై ఆధారపడి నడుస్తోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం ఈ మార్కెట్ అంతా ఒకే చోట కేంద్రీకృతమై ఉండటం వల్ల చాలా బలహీనంగా మారింది. చైనా గత ఏడాది అక్టోబర్‌లోనే ఈ రేర్ ఎర్త్ ఖనిజాల ఎగుమతి లైసెన్స్ నిబంధనలను చాలా కఠినతరం చేసింది. అయితే, ఈ కఠిన నిబంధనల పూర్తి అమలును ప్రస్తుతానికి నవంబర్ 2026 వరకు వాయిదా వేసినప్పటికీ, ప్రపంచ మార్కెట్ తలపై ఈ కత్తి నిరంతరం వేలాడుతూనే ఉంది.

ఐఈఏ సంచలన నివేదిక

ఈ భారీ అంతర్జాతీయ బలహీనతను అధిగమించడానికి ఐఈఏ ప్రపంచ దేశాలకు ఒక అద్భుతమైన ఎమర్జెన్సీ ప్లాన్ లేదా రక్షణ మార్గాన్ని సూచించింది. అత్యంత ప్రమాదంలో ఉన్న 11 రకాల కీలక ఖనిజాలను గుర్తించి, వాటిని ముందే నిల్వ చేసుకోవడానికి ఒక ఉమ్మడి నిధిని ఏర్పాటు చేసుకోవాలని సలహా ఇచ్చింది. ఈ అత్యవసర నిల్వలను సిద్ధం చేయడానికి మొదట్లో దాదాపు 9.2 బిలియన్ డాలర్ల ఖర్చు అవుతుందని, అలాగే దీనిని ప్రతి సంవత్సరం మెయింటెన్ చేయడానికి 900 మిలియన్ డాలర్లు ఖర్చు అవుతుందని అంచనా వేసింది. 6.5 ట్రిలియన్ డాలర్ల సంభావ్య నష్టంతో పోలిస్తే, ఈ చిన్న ఖర్చు అనేది ఒక రకమైన ఆర్థిక భీమా లేదా ఇన్సూరెన్స్ ప్రీమియం లాంటిదని నివేదిక పేర్కొంది.

తగ్గుతున్న చైనా ఏకఛత్రాధిపత్యం

చైనా గుప్పిట నుంచి బయటపడటానికి ప్రపంచ దేశాలు ఇప్పుడు వేగంగా అడుగులు వేస్తున్నాయి. క్రిటికల్ మినరల్స్ ప్రాజెక్టుల కోసం ప్రభుత్వాలు చేస్తున్న పెట్టుబడులు 2023 నుంచి 2025 నాటికి నాలుగు రెట్లు పెరిగి 65 బిలియన్ డాలర్లకు చేరుకున్నాయి. గతంలో రేర్ ఎర్త్ రిఫైనింగ్ మార్కెట్లో 90 శాతానికి పైగా వాటా కలిగిన చైనా ఆధిపత్యం 2025 నాటికి 85 శాతానికి తగ్గింది. ఇది 2035 నాటికి 70 శాతానికి పడిపోవచ్చని అంచనా. అమెరికా, మలేషియా వంటి దేశాలు ఈ రంగంలో భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నాయి. అయినప్పటికీ, నికెల్ వంటి ఇతర ఇంధన ఖనిజాల రిఫైనింగ్‌లో ఇండోనేషియా లాంటి దేశాల ఏకఛత్రాధిపత్యం ఇంకా కొనసాగుతోంది. చైనా వేసిన ఈ ఎగుమతుల దెబ్బ వల్ల అమెరికా, ఐరోపా దేశాలు సగం కంటే ఎక్కువ నష్టపోతాయని, చైనా పట్టు నుంచి ప్రపంచ దేశాలు పూర్తిగా బయటపడటానికి ఇంకా చాలా ఏళ్లు పడుతుందని నిపుణులు విశ్లేషిస్తున్నారు.