RBI Data Explodes : లోన్లు కావాలనే వాళ్లే ఎక్కువ.. దాచుకునే వాళ్లు తక్కువ.. బ్యాంకుల్లో కొత్త సంక్షోభం?

RBI Data Explodes : భారతీయ మనీ మార్కెట్ చరిత్రలోనే మునుపెన్నడూ లేని విధంగా సరికొత్త రికార్డు నమోదైంది. దేశంలో లోన్లకు డిమాండ్ భారీగా పెరగడంతో, ఆ డిమాండ్‌ను తట్టుకోవడానికి ప్రభుత్వ బ్యాంకులు మార్కెట్ నుంచి పెద్ద ఎత్తున నిధులను అప్పుగా తీసుకుంటున్నాయి. బ్లూమ్‌బర్గ్ విడుదల చేసిన తాజా గణాంకాల ప్రకారం.. మే 13వ తేదీన ట్రై-పార్టీ రెపో సెగ్మెంట్‌లో వ్యాపార లావాదేవీల విలువ ఏకంగా రూ. 5.5 లక్షల కోట్ల గరిష్ట స్థాయికి చేరుకుంది. ఈ విభాగం మొత్తం భారత మనీ మార్కెట్‌లో దాదాపు 70 శాతం వాటాను కలిగి ఉంటుంది. ఈ రికార్డు స్థాయి లావాదేవీల తర్వాత కూడా మార్కెట్ లో నిధుల కొరత తీవ్రంగానే కొనసాగుతోంది.

లోన్ల డిమాండ్‌కు గల కారణాలు

అంతర్జాతీయంగా అమెరికా మరియు ఇరాన్ దేశాల మధ్య జరుగుతున్న యుద్ధ వాతావరణం, దానివల్ల ఏర్పడిన ఇంధన సంక్షోభం వంటి గ్లోబల్ షాకులు ఉన్నప్పటికీ.. భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ మాత్రం చాలా బలంగా దూసుకుపోతోంది. ఈ పాజిటివ్ సెంటిమెంట్ కారణంగానే దేశీయంగా పరిశ్రమలు, పెద్ద పెద్ద వ్యాపార సంస్థల నుండి లోన్ల కోసం విపరీతమైన డిమాండ్ వస్తోంది. స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చైర్మన్ సి.ఎస్. శెట్టి తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. ప్రస్తుతం దేశంలో పవర్, రెన్యూవబుల్ ఎనర్జీ, డేటా సెంటర్స్ వంటి రంగాలలో పెట్టుబడులు విపరీతంగా పెరుగుతున్నాయి. ఈ ప్రాజెక్టుల కోసమే బ్యాంకుల నుంచి భారీగా లోన్లు తీసుకుంటున్నారు, దీనివల్ల బ్యాంకులకు అదనపు ఫండ్స్ అవసరం ఏర్పడింది.

బ్యాంకులకు డిపాజిట్ల సెగ.. మారిన జనం ట్రెండ్

లోన్ల డిమాండ్ ఒకవైపు పెరుగుతుంటే, మరోవైపు బ్యాంకుల్లో డబ్బులు దాచుకునే వారి సంఖ్య తగ్గిపోతోంది. ఇది బ్యాంకింగ్ రంగానికి పెద్ద సవాల్‌గా మారింది. సాధారణంగా వచ్చే సాంప్రదాయ బ్యాంక్ డిపాజిట్ల వృద్ధి రేటు చాలా నెమ్మదించింది. ప్రస్తుతం ఇన్వెస్టర్లు, సామాన్య జనం తమ డబ్బును బ్యాంకుల్లో తక్కువ వడ్డీకి దాచుకోవడం కంటే.. ఎక్కువ రిటర్న్స్ ఇచ్చే మ్యూచువల్ ఫండ్స్, షేర్ మార్కెట్, ఇతర పెట్టుబడి మార్గాల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. దీనివల్ల బ్యాంకులకు తక్కువ వడ్డీతో వచ్చే సామాన్య పెట్టుబడులు దొరకడం గగనంగా మారింది. ఫలితంగా ఓవర్‌నైట్ లోన్ల ఖర్చులు, షార్ట్ టర్మ్ బాండ్ ఈల్డ్స్ మార్కెట్లో బాగా పెరిగిపోయాయి.

ఈజీ ఫండింగ్ సోర్స్‌గా మారిన మనీ మార్కెట్

బ్యాంకులకు మార్కెట్లో డిపాజిట్లు దొరక్కపోవడంతో, తమ రోజువారీ అవసరాల కోసం వారు మనీ మార్కెట్‌నే నమ్ముకుంటున్నారు. యూనియన్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా చీఫ్ ఎకనామిస్ట్ కనికా పస్రిచా ఈ పరిస్థితిని విశ్లేషిస్తూ.. ప్రస్తుత ఆర్థిక వాతావరణంలో బ్యాంకులకు అత్యంత చౌకగా, వేగంగా నిధులు సమకూరే మార్గం మనీ మార్కెట్ మాత్రమేనని చెప్పారు. అందుకే బ్యాంకులు తమ లోన్ల డిమాండ్‌ను బ్యాలెన్స్ చేయడానికి ఈ మార్కెట్‌ను విరివిగా వాడుకుంటున్నాయి. దీనివల్లనే మనీ మార్కెట్ ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్ ఊహించని స్థాయికి పెరిగిపోయింది.

రెండేళ్ల గరిష్టానికి చేరిన క్రెడిట్-డిపాజిట్ గ్యాప్

భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ విడుదల చేసిన తాజా డేటా ప్రకారం.. మే 15వ తేదీతో ముగిసిన ఒక సంవత్సర కాలంలో బ్యాంక్ లోన్ల వృద్ధి రేటు ఏకంగా 16.2 శాతంగా నమోదైంది. గత రెండేళ్లలో ఇదే అత్యంత వేగవంతమైన వృద్ధి కావడం విశేషం. అయితే ఇక్కడే అసలు ట్విస్ట్ ఉంది. వరుసగా ఎనిమిదో నెలలో కూడా లోన్ల వృద్ధి రేటు అనేది డిపాజిట్ల వృద్ధి రేటు కంటే చాలా ఎక్కువగా ఉంది. లోన్లకు, డిపాజిట్లకు మధ్య ఉన్న ఈ వ్యత్యాసం (Gap) దాదాపు 400 బేసిస్ పాయింట్ల (4%) కు చేరింది. ఇది గత రెండేళ్లలోనే అత్యధిక వ్యత్యాసం కావడం బ్యాంకింగ్ రంగాన్ని ఆలోచనలో పడేసింది.

మున్ముందు పరిస్థితి ఎలా ఉండబోతోంది?

ఆర్థిక నిపుణుల అంచనాల ప్రకారం.. దేశంలో ఆర్థిక వృద్ధి ఇలాగే కొనసాగితే రాబోయే రోజుల్లో కూడా లోన్ల కోసం డిమాండ్ మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది. అదే సమయంలో బ్యాంకులు గనుక డిపాజిట్లను ఆకర్షించడానికి వడ్డీ రేట్లను పెంచకపోతే, ఈ ఫండ్స్ కొరత ఇంకా తీవ్రమవుతుంది. దీనివల్ల రాబోయే నెలల్లో కూడా బ్యాంకులు మనీ మార్కెట్ నుంచి మరిన్ని వేల కోట్లు అప్పులుగా తీసుకోవాల్సి వస్తుంది. ఫలితంగా మనీ మార్కెట్ బిజినెస్ వాల్యూమ్స్ మునుపటి కంటే మరిన్ని సరికొత్త రికార్డులను సృష్టించడం ఖాయంగా కనిపిస్తోంది.