UDAN 2.0 : సామాన్యుడికి చౌక విమాన ప్రయాణం.. రూ.28,840 కోట్ల భారీ బడ్జెట్‌తో ప్రారంభమైన ఉడాన్ 2.0

UDAN 2.0 : దేశంలోని సామాన్య ప్రజలకు అత్యంత తక్కువ ధరకే విమాన ప్రయాణాన్ని అందుబాటులోకి తీసుకురావాలనే లక్ష్యంతో కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిష్టాత్మక ఉడే దేశ్ కా ఆమ్ నాగరిక్ (UDAN) యోజన రెండో దశను అధికారికంగా ప్రారంభించింది. ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ చేతుల మీదుగా శనివారం నాడు ఈ ఉడాన్ 2.0 ప్రాజెక్టుకు శ్రీకారం చుట్టారు. ఈ కొత్త విడత కోసం కేంద్రం ఏకంగా రూ.28,840 కోట్ల భారీ బడ్జెట్‌ను కేటాయించింది. దేశంలోని చిన్న నగరాలను, వెనుకబడిన ప్రాంతాలను విమాన రవాణా నెట్‌వర్క్‌తో అనుసంధానించడమే ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశం. గతంలో ఎదురైన ఆచరణాత్మక సవాళ్లను అధిగమిస్తూ, టైర్-2, టైర్-3 నగరాల ప్రజలకు ఎలాంటి అంతరాయం లేకుండా నిరంతరాయంగా విమాన సేవలు అందించేలా ఈ కొత్త రౌండ్‌ను డిజైన్ చేశారు.

క్షేత్రస్థాయి పరిస్థితులను క్షుణ్ణంగా పరిశీలించిన కేంద్ర ప్రభుత్వం, ఈసారి విమానయాన సంస్థలకు ఇచ్చే సబ్సిడీ నిబంధనలలో కీలక మార్పులు చేసింది. మొత్తం బడ్జెట్‌లో రూ.10,000 కోట్లను కేవలం ఎయిర్‌లైన్స్‌కు సబ్సిడీగా ఇచ్చేందుకే కేటాయించింది. ఉడాన్ మొదటి దశలో ఈ ఆర్థిక సహాయం కేవలం మూడు సంవత్సరాలు మాత్రమే ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు ఆ కాలాన్ని ఐదేళ్లకు పెంచారు. దీనివల్ల విమాన సంస్థలకు కొత్త రూట్లలో తమ వ్యాపారాన్ని స్థిరపరుచుకోవడానికి తగినంత సమయం దొరుకుతుందని అధికారులు చెబుతున్నారు. గతంలో మూడేళ్ల తర్వాత సబ్సిడీలు ఆగిపోవడంతో కర్ణాటకలోని బీదర్, కలబుర్గి వంటి ప్రాంతాల నుంచి నడిచే స్టార్ ఎయిర్ విమాన సర్వీసులు ఆర్థిక భారం వల్ల ఆగిపోయాయి. ఇప్పుడు 5 ఏళ్ల సుదీర్ఘ సపోర్ట్ ఉండటం వల్ల అలాంటి సమస్యలు రావని భావిస్తున్నారు.

ఉడాన్ స్కీమ్ మొదటి దశ సాధించిన విజయాలను పరిశీలిస్తే, సామాన్యులకు చౌక ధరలకే విమాన టిక్కెట్లు దొరకాలి అనే ఉద్దేశంతో ప్రభుత్వం ఎయిర్‌లైన్స్ కంపెనీలకు సుమారు రూ.4,700 కోట్ల సబ్సిడీని పంపిణీ చేసింది. దీనితో పాటు దేశంలోని మారుమూల ప్రాంతాలలో సరికొత్త ఎయిర్‌పోర్టు మౌలిక సదుపాయాలను నిర్మించేందుకు మరో రూ.4,800 కోట్లను పెట్టుబడిగా పెట్టింది. ఇలా మొదటి దశలో మొత్తం రూ.9,500 కోట్లు ఖర్చు చేయడం ద్వారా చిన్న నగరాల్లో విమాన ప్రయాణానికి ఒక బలమైన పునాది ఏర్పడింది. మొదటి ఫేజ్‌లో ప్రారంభించిన 669 విమాన మార్గాలలో నేటికీ 336 రూట్లలో విమానాలు విజయవంతంగా నడుస్తున్నాయి.

ఈ రీజినల్ కనెక్టివిటీ స్కీమ్‌ను మరింత విజయవంతం చేయడానికి ఏవియేషన్ రంగానికి చెందిన ప్రముఖులు ప్రభుత్వానికి కొన్ని కీలక సూచనలు చేశారు. ఫ్లై91 ఎండీ, సీఈఓ మనోజ్ చాకో మాట్లాడుతూ.. ఢిల్లీ, ముంబై వంటి పెద్ద మెట్రో ఎయిర్‌పోర్టులలో ప్రాంతీయ ఎయిర్‌లైన్స్‌కు పూర్తి మద్దతు లభించినప్పుడే ఈ పథకం అసలు ఫలితం కనిపిస్తుందన్నారు. చిన్న నగరాల నెట్‌వర్క్ ఎక్కువ కాలం నిలబడాలంటే మహానగరాలతో డైరెక్ట్ కనెక్టివిటీ ఉండటం చాలా అవసరం. అలాగే విమానాలను లీజుకు ఇచ్చే కంపెనీలు చిన్న ఆపరేటర్లకు విమానాలు ఇవ్వడానికి సంకోచిస్తున్నాయని, అందుకే రాష్ట్ర ప్రభుత్వాలే ముందుకు వచ్చి విమానాలను లీజుకు తీసుకుని చిన్న ఎయిర్‌లైన్స్‌కు ఇవ్వాలని వీమ్యాన్ ఏరో వ్యవస్థాపకుడు విశోఖ్ మాన్‌సింగ్ సూచించారు.

విమాన సంస్థలు ఎదుర్కొంటున్న మౌలిక సదుపాయాల ఇబ్బందులను తొలగించడానికి ఉడాన్ 2.0లో ప్రభుత్వం ఒక అద్భుతమైన కొత్త ఏర్పాట్లు చేసింది. కొత్తగా నిర్మించిన చిన్న ఎయిర్‌పోర్టుల రోజువారీ నిర్వహణ (మెయింటెనెన్స్) కోసం రూ. 2,577 కోట్లతో ఒక ప్రత్యేక నిధిని ఏర్పాటు చేసింది. సాధారణంగా ఏదైనా చిన్న నగరం నుంచి కొత్తగా విమాన సర్వీసులు మొదలైనప్పుడు, ప్రారంభంలో ప్రయాణికుల సంఖ్య చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. అలాంటి సమయంలో ఎయిర్‌పోర్ట్ రన్నింగ్ ఖర్చులు వెళ్లడం మేనేజ్‌మెంట్‌కు చాలా భారంగా మారుతుంది. ఈ కొత్త ఫండ్ ఆ నష్టాలను భరిస్తూ ప్రారంభ రోజుల్లో ఎయిర్‌పోర్టులు సజావుగా సాగడానికి ఒక సంజీవనిలా పనిచేస్తుంది. ఈ సమూల మార్పుల వల్ల రాబోయే రోజుల్లో చిన్న నగరాల నుంచి విమాన ప్రయాణం మరింత సులభతరం కానుంది.