Temple of Lord Rama Without Lord Hanuman: హనుమంతుడు లేని రామాలయం.. ఎక్కడ, ఎందుకో తెలుసా?

Temple of Lord Rama Without Lord Hanuman: సాధారణంగా ఏ రామాలయానికి వెళ్లినా అక్కడ శ్రీరాముడి పాదాల చెంత హనుమంతుడు కొలువై ఉండటం మనం చూస్తుంటాం. కానీ, మన తెలుగు రాష్ట్రాల్లో ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహం లేని ఒక అరుదైన, అత్యంత పురాతనమైన రామాలయం ఉంది. అదే ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని కడప జిల్లాలో ఉన్న ఒంటిమిట్ట కోదండ రామస్వామి దేవాలయం. హనుమంతుడు లేని ఏకైక రామాలయంగా ఈ క్షేత్రానికి దేశవ్యాప్తంగా ఎంతో గుర్తింపు ఉంది.

హనుమంతుడు ఎందుకు లేడు?

ఈ ఆలయంలో హనుమంతుడు లేకపోవడానికి ప్రధానంగా రామాయణ కాలానికి సంబంధించిన ఒక ఆసక్తికరమైన కారణం ప్రచారంలో ఉంది. త్రేతాయుగంలో శ్రీరాముడు సీతా లక్ష్మణులతో కలిసి వనవాసం చేస్తున్న సమయంలో ఈ ప్రాంతంలో సంచరించారని చెబుతారు. అప్పట్లో రామచంద్రమూర్తికి ఇంకా హనుమంతుడితో పరిచయం ఏర్పడలేదు. రామాయణ గాథ ప్రకారం రాముడు కిష్కింధకు చేరుకున్న తర్వాతే హనుమంతుడిని కలుస్తారు. ఒంటిమిట్ట వద్ద రాముడు ఉన్న సమయం హనుమంతుడిని కలవడానికి పూర్వమే కావడంతో, ఇక్కడ ఆంజనేయ స్వామి విగ్రహం ఉండదు.

ఏకశిలా నగరం - విశిష్టతలు

ఈ ఆలయానికి మరో ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇక్కడి గర్భగుడిలో సీత, రామ, లక్ష్మణుల విగ్రహాలు వేర్వేరుగా ఉండవు. ఒకే పెద్ద శిలపై ఈ ముగ్గురి మూర్తులను చెక్కారు. అందుకే ఈ క్షేత్రాన్ని 'ఏకశిలా నగరం' అని పిలుస్తారు. ఈ విగ్రహాలను స్వయంగా జాంబవంతుడు ప్రతిష్ఠించాడని పురాణాలు చెబుతున్నాయి. వనవాస సమయంలో సీతమ్మకు దాహం వేయగా, రాముడు తన బాణంతో భూమిని చీల్చి పాతాళ గంగను పైకి రప్పించాడని, అదే ఇక్కడి 'రామతీర్థం' అని భక్తుల నమ్మకం.

ఆంధ్రా భద్రాచలం

ఒంటిమిట్ట రామాలయాన్ని 'ఆంధ్రా భద్రాచలం' అని కూడా పిలుస్తారు. ప్రతి ఏటా శ్రీరామనవమి వేడుకలు ఇక్కడ అత్యంత వైభవంగా జరుగుతాయి. సాధారణంగా అన్ని చోట్లా పగలు కల్యాణం జరిగితే, ఇక్కడ మాత్రం వెన్నెల వెలుగుల్లో (రాత్రి వేళ) సీతారాముల కల్యాణం నిర్వహించడం ఒక ప్రత్యేక సంప్రదాయం. ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం తరపున అధికారికంగా పట్టువస్త్రాలు, తలంబ్రాలు కూడా ఈ ఆలయానికే సమర్పిస్తారు. ఫ్రెంచ్ యాత్రికుడు టావెర్నియర్ కూడా ఈ ఆలయ శిల్పకళను చూసి అప్పట్లోనే ముగ్ధుడై దీనిని 'భారతదేశంలోని అత్యంత అందమైన దేవాలయాల్లో ఒకటి'గా అభివర్ణించారు.