Nara-Narayana: హిందూ పురాణాల ప్రకారం నరనారాయణులు విష్ణుమూర్తి యొక్క ఇద్దరు కవల అవతారాలు. వీరు ధర్మాన్ని రక్షించడానికి, తపస్సు ద్వారా లోక కల్యాణం చేయడానికి భూమిపై జన్మించారు. వీరు ధర్మ ప్రజాపతి, దక్ష ప్రజాపతి కుమార్తె అయిన 'మూర్తి' దేవికి జన్మించారు. వీరు హిమాలయాలలోని బదరికాశ్రమం (ప్రస్తుత బదరీనాథ్) లో కఠోర తపస్సు చేస్తూ గడిపేవారు. లోకంలో శాంతిని నెలకొల్పడం, అసుర శక్తులను అణిచివేయడం వీరి లక్ష్యం.
పురాణాల ప్రకారం, ద్వాపర యుగంలో నరనారాయణులే కృష్ణుడు , అర్జునుడుగా జన్మించారు. నారాయణుడు శ్రీకృష్ణుడిగా అవతరించాడు. నరుడు అర్జునుడిగా జన్మించాడు. అందుకే శ్రీకృష్ణార్జునుల మధ్య అంతటి విడదీయలేని బంధం , స్నేహం ఉంటుంది.
నరనారాయణుల శక్తిని చాటే ఒక అద్భుతమైన కథ ఉంది. సహస్రకవచుడు అనే రాక్షసుడికి వెయ్యి కవచాలు ఉండేవి. ఒక్కో కవచాన్ని ఛేదించాలంటే వెయ్యి ఏళ్లు తపస్సు చేసి, మరో వెయ్యి ఏళ్లు యుద్ధం చేయాలి.
నరనారాయణులు ఒకరు తపస్సు చేస్తుంటే, మరొకరు యుద్ధం చేస్తూ వంతుల వారీగా ఆ రాక్షసుడి 999 కవచాలను ఛేదించారు. ఆ రాక్షసుడే తర్వాతి జన్మలో కర్ణుడుగా (చివరి కవచంతో) పుట్టాడని, నరనారాయణులు కృష్ణార్జునులుగా వచ్చి అతడిని సంహరించారని పురాణాలు చెబుతాయి.
నరనారాయణుల తపస్సును భగ్నం చేయడానికి ఇంద్రుడు అప్సరసలను పంపుతాడు. అప్పుడు నారాయణుడు తన తొడను గోకగా, అక్కడి నుండి అత్యంత సౌందర్యవతి అయిన ఉర్వశి జన్మించింది. తన తపశ్శక్తి ముందు ఇంద్రుడి అప్సరసల అందం ఏపాటిదని నిరూపించడానికి ఆయన ఈ పని చేశారు.ప్రస్తుతం మనం దర్శించుకునే బదరీనాథ్ క్షేత్రంలో ఉండే విగ్రహం నారాయణుడిది. అక్కడి పర్వతాలను కూడా 'నర పర్వతం', 'నారాయణ పర్వతం' అని పిలుస్తారు.
