Iran: హార్మజ్ జలసంధిని అస్త్రంగా మార్చుకున్న ఇరాన్.. జూన్ ఒప్పందానికి ట్రంప్పై ఒత్తిడి
ట్రంప్పై ఒత్తిడి
Iran: ఇరాన్ హార్మజ్ జలసంధిని తిరిగి తెరవడానికి పెట్టిన షరతులు, జూన్ 17న సంతకం చేసిన అమెరికా-ఇరాన్ మెమోరాండం ఆఫ్ అండర్స్టాండింగ్ (MOU)లో ప్రెసిడెంట్ డొనాల్డ్ ట్రంప్ ఇప్పటికే అంగీకరించినవే. ఆ ఒప్పందం త్వరలోనే విఫలమైంది. కానీ ఇరాన్ ఆ జలసంధిపై తన నియంత్రణను ప్రధాన లివరేజ్గా చూస్తోంది. అమెరికా ఇరాన్ ఘనీభవించిన ఆస్తులను విడుదల చేయడం, ఆర్థిక ఆంక్షలు ఎత్తివేయడం, నావికా దిగ్బంధనం ముగించడం వంటి వాగ్దానాలను నెరవేర్చేలా ట్రంప్ను ఒత్తిడి చేయడానికి ఇదే ఉత్తమ మార్గమని భావిస్తోంది. అందుకే ఇప్పటికీ జలసంధిని పూర్తిగా వదులుకోవడానికి సిద్ధంగా లేదు.
విశ్లేషకుల ప్రకారం, ట్రంప్ హార్మజ్పై విజయం సాధించినట్లు ప్రకటించుకోకుండా ఉంచడం ద్వారా ఆ ఒప్పందాలకు తిరిగి కట్టుబడి, వాటిని అమలు చేయాలని ఒప్పించే సులభమైన మార్గం ఇదే. జలసంధిని ఎక్కువగా మూసివేసి ఉంచడం వల్ల ఇంధన ధరలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. పర్షియన్ గల్ఫ్ దేశాలు తమ ఎగుమతులకు ఈ జలసంధిపై ఆధారపడి ఉండటం వల్ల అవి కూడా వాషింగ్టన్ను జూన్ మెమోరాండం వైపు తిరిగి వెళ్లాలని ప్రోత్సహిస్తాయి.
ఇరాన్, అమెరికా మధ్య అపనమ్మకం చాలా ఎక్కువగా ఉంది. కాబట్టి ఆర్థిక ఉపశమనం పొంది పునర్నిర్మాణం చేసుకునే వరకు జలసంధిపై కనీసం పాక్షిక నియంత్రణను కూడా వదులుకోవడానికి ఇరాన్ సిద్ధంగా లేదని బోర్స్ అండ్ బజార్ ఫౌండేషన్ వ్యవస్థాపకుడు ఎస్ఫంద్యార్ బాట్మాంగెలిడ్జ్ చెప్పారు. “జలసంధి తెరిచిన తర్వాత ట్రంప్ ఈ సమస్యను పరిష్కరించాలని భావించకుండా వివాదం నుంచి తప్పుకుంటాడని ఇరాన్ అధికారులు ఆందోళన చెందుతున్నారు. MOUలోని వివిధ నిబంధనలను ట్రంప్ అమలు చేసేలా చూసుకోవడానికి జలసంధిని ఒక కమిట్మెంట్ మెకానిజంగా ఉపయోగించాలని కోరుకుంటున్నారు” అని ఆయన అన్నారు.
ఇంటర్నేషనల్ క్రైసిస్ గ్రూప్ ఇరాన్ ప్రాజెక్ట్ డైరెక్టర్ అలీ వేజ్ హార్మజ్ను “ట్రంప్ తలపైనున్న డామోక్లెస్ కత్తి”లా పోల్చారు. “ఇరాన్ తన ప్రధాన లివరేజ్ అయిన హార్మజ్ను వదులుకోకుండానే ముందుగా ప్రయోజనాలు పొందాలని కోరుకుంటోంది” అని ఆయన చెప్పారు.
హార్మజ్ జలసంధి ఇరాన్కు గతంలోనూ, ఇప్పుడూ కీలకమైన ఆయుధంగా ఉంది. ట్రంప్ పరిపాలన జూన్ ఒప్పందంలోని వాగ్దానాలను నెరవేర్చే వరకు ఇరాన్ ఈ లివరేజ్ను వదులుకోదని స్పష్టమవుతోంది.
