BRICS Summit: బ్రిక్స్ వేదికపై ఇరాన్ హాజరు.. పెరుగుతున్న చమురు ధరల వేళ అమెరికాకు కొత్త సంకేతం
అమెరికాకు కొత్త సంకేతం
BRICS Summit: పశ్చిమ దేశాలు లేకుండా ప్రపంచ నాయకత్వం ఎలా ఉంటుందో చూపించేందుకు రూపొందిన బ్రిక్స్ సమ్మిట్ ఈ వారాంతంలో న్యూఢిల్లీలో జరుగుతోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో విస్తరిస్తున్న సంఘర్షణలు ప్రపంచ ఇంధన ధరలను ఆకాశానికి చేర్చిన నేపథ్యంలో, చైనా, భారత్, రష్యా నాయకులకు అమెరికాకు లేని అవకాశం లభించింది – ఇరాన్తో ఒకే టేబుల్ వద్ద కూర్చునే అవకాశం.
భారత ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ ఆధ్వర్యంలో జరుగుతున్న ఈ సమ్మిట్లో బ్రెజిల్, రష్యా, భారత్, చైనా, దక్షిణాఫ్రికా అనే మూల సభ్యులతో పాటు ఈజిప్ట్, ఇథియోపియా, ఇరాన్, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్, ఇండోనేషియా వంటి కొత్త సభ్యులు కూడా పాల్గొంటున్నారు. పశ్చిమానికి ప్రత్యామ్నాయంగా రూపొందిన ఈ సమూహం ఐక్యతను ప్రదర్శించాలని ఆశిస్తోంది. నగరం సమ్మిట్ కోసం పూర్తిగా మూసివేయబడింది. ఖాకీ యూనిఫాంలో సైనికులు రైఫిళ్లతో గస్తీ తిరుగుతున్నారు. రహదారులపై “Together we build, together we rise” వంటి నినాదాలతో మోదీ చిత్రాలు కనిపిస్తున్నాయి.
అయితే ఈ ఐక్యత సాధించడం సులభం కాదు. ట్రంప్ పాలనలోని సుంకాలు, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్-ఇరాన్ యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచ ఇంధన మార్గాలు అంతరాయం కలిగాయి. ఇరాన్, యుఎఇ మధ్య ఉద్రిక్తతలు సమూహంలో విభేదాలు సృష్టిస్తున్నాయి. ఫిబ్రవరి నుంచి యుద్ధం ప్రారంభమైన తర్వాత యుఎఇపై ఇరాన్ క్షిపణులు, డ్రోన్లు దాడులు చేశాయి. ఈ విభేదాల కారణంగా మే నెలలో విదేశాంగ మంత్రుల సమావేశంలోనే ఉమ్మడి ప్రకటన రాలేదు. యుఎఇ నుంచి అబుదాబి క్రౌన్ ప్రిన్స్ షేక్ ఖాలెద్ బిన్ మహ్మద్ బిన్ జయెద్ అల్ నహ్యాన్ హాజరయ్యారు.
బెర్లిన్లోని కార్నెగీ రష్యా యురేషియా సెంటర్ డైరెక్టర్ అలెగ్జాండర్ గబ్యూవ్ మాట్లాడుతూ, “ప్రపంచం వేగంగా విడిపోతోంది. బ్రిక్స్ ఇలాంటిదే చెబుతూ వచ్చింది. కానీ వారు బాగా తక్కువ ప్రదర్శన ఇస్తున్నారు. పశ్చిమ ఆధిపత్యానికి వ్యతిరేకంగా ఐక్యమైనా, విభిన్న ప్రయోజనాలు, కొన్నిసార్లు పరస్పర వ్యతిరేకతలు, యుద్ధాలు ఉన్న పెద్ద సమూహాన్ని నడపడం చాలా కష్టం” అన్నారు.
ఇరాన్కు వేదిక
రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్, ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెష్కియన్ ఇద్దరూ యుద్ధాలు, పశ్చిమ ఆంక్షలతో ఇబ్బందుల్లో ఉన్నారు. సమ్మిట్ ప్రారంభం కాకముందే వారు తమ అజెండాను ముందుకు తెచ్చారు. పెజెష్కియన్ అమెరికా అధికారాన్ని విమర్శిస్తూ, పశ్చిమ ఒత్తిడి నుంచి రక్షించుకోవడానికి ప్రత్యామ్నాయ ఆర్థిక వ్యవస్థలు నిర్మించాలని సభ్యులను కోరారు. “ప్రపంచం మొత్తం మీద నిర్ణయం తీసుకునే అధికారం ఎవరికి ఉంది? ఇతరులకు హక్కులు లేవని, వారు కోరినది అందరూ పాటించాలని ఎవరు చెప్పారు? మేము దీన్ని అంగీకరించము” అని ఆయన అన్నారు.
మోదీ మాత్రం పెజెష్కియన్తో జరిగిన సమావేశంలో “నావిగేషన్, వాణిజ్య స్వేచ్ఛ”ను కాపాడాలని సూచించారు. ఇది హార్మజ్ జలసంధి, రెడ్ సీలోని అడ్డంకులకు సూచన. భారత్ ఇంధన దిగుమతులు దెబ్బతినకుండా చూసుకోవాలని ఆయన ఉద్దేశం. మోదీ పశ్చిమానికి వ్యతిరేకం కాకుండా నాన్-అలైన్మెంట్ విధానాన్ని అనుసరిస్తూ అన్ని వైపులా స్నేహాలు కొనసాగిస్తున్నారు. చైనా మాత్రం బ్రిక్స్ను అమెరికా ఆధిపత్యాన్ని తొలగించే సాధనంగా చూస్తోంది. దేశంలో రాజకీయ బలం తగ్గిన, ఆర్థికంగా చైనా వెనుక ఉన్న సమయంలో మోదీ తన రాజనీతిజ్ఞుడి ప్రతిభను చూపించుకునే అవకాశంగా ఈ సమ్మిట్ను చూస్తున్నారు.
చైనా, ఇరాన్ నాయకుల సమావేశం?
చైనా అధ్యక్షుడు జీ జిన్పింగ్ శనివారం రావాల్సి ఉంది. ఆయన పెజెష్కియన్ను కలుస్తారా అన్నది స్పష్టం కాలేదు. ఇరాన్ చైనాకు మధ్యప్రాచ్యంలో సన్నిహిత భాగస్వామి అయినా, పెర్షియన్ గల్ఫ్ దేశాలతో కూడా ఆర్థిక సంబంధాలు ఉన్నాయి. ఇటీవల కిర్గిజ్స్తాన్లో జరిగిన సమావేశంలో జీ, పెజెష్కియన్ కేవలం క్లుప్తంగా కలుసుకున్నారు. హార్మజ్ జలసంధి మూసివేత, యుద్ధం పట్ల చైనా అసంతృప్తి ఉందని అనుమానాలు రేకెత్తాయి. ఈ నెలాఖరులో ట్రంప్ను కలుసుకోవాల్సి ఉన్న జీ, ఇరాన్ నుంచి దూరంగా ఉండాలని భావించి ఉండవచ్చు. అంతర్జాతీయ సంక్షోభ సమూహం సీనియర్ ఇరాన్ విశ్లేషకుడు హమీద్రెజా అజీజీ మాట్లాడుతూ, న్యూఢిల్లీలో అర్థవంతమైన ద్వైపాక్షిక సమావేశం జరిగితే, చైనా ఇరాన్ను ఇంకా వ్యూహాత్మక భాగస్వామిగా చూస్తోందా లేదా దూరంగా ఉంచుతోందా అన్నది స్పష్టమవుతుందన్నారు. జీ, మోదీ సమావేశం మరింత ముఖ్యం. ఏడేళ్ల తర్వాత జీ భారత్కు వస్తున్నారు. 2020లో సరిహద్దు ఘర్షణల తర్వాత చెడిపోయిన సంబంధాలు ఇప్పుడు స్థిరపడుతున్నాయి.
దక్షిణాఫ్రికా సంక్లిష్టత
దక్షిణాఫ్రికా అధ్యక్షుడు సిరిల్ రామఫోసా కూడా మోదీలా బ్రిక్స్ను ప్రపంచవ్యాప్త సంబంధాలకు ఉపయోగించాలని భావిస్తున్నారు. కానీ ఈ సమూహం ప్రిటోరియాకు దౌత్యపరమైన సమస్యలు కలిగిస్తోంది. జనవరిలో ఇరాన్ బ్రిక్స్ నావికా వ్యాయామాల్లో పాల్గొన్నప్పుడు ట్రంప్ పాలన విమర్శించింది. రామఫోసా చైనా నిర్వహించినవని, సౌకర్యవంతమైన స్థలం కాబట్టి దక్షిణాఫ్రికా జలాలు ఎంచుకున్నారని చెప్పారు. కేప్ టౌన్కు చెందిన అంతర్జాతీయ సంబంధాల విశ్లేషకుడు డేవిడ్ ఆఫ్రికా మాట్లాడుతూ, ఇరాన్, గాజా యుద్ధాలపై ఐక్యత సాధించలేకపోవడంతో దక్షిణాఫ్రికా నిరాశ చెందిందని, ఇప్పుడు ఆర్థిక అంశాలపై దృష్టి పెడుతుందన్నారు.
మొత్తంగా బ్రిక్స్ వదులుగా ఉన్న సమూహం. మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభానికి దౌత్యపరమైన పరిష్కారం చూపించగలదన్న ఆశలు తక్కువే. అయినా ఈ సమ్మిట్ పశ్చిమేతర ప్రపంచం యొక్క ప్రాధాన్యాన్ని, ఇంధన భద్రతను, బహుధ్రువీయ వ్యవస్థను ముందుకు తీసుకురావాలని సభ్యులు ఆశిస్తున్నారు.
