Supreme Court: సుప్రీం కోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు: కాలిబాటలపై నడక ప్రాథమిక హక్కు.. బ్యాంకులు ఎగవేతదారులతో కుమ్మక్కు

Supreme Court: సుప్రీంకోర్టు శుక్రవారం రెండు ముఖ్యమైన విషయాలపై కీలక వ్యాఖ్యలు చేసింది. ఒకటి పాదచారుల హక్కులు, మరొకటి బ్యాంకుల రుణ వసూళ్ల వైఫల్యం.

కాలిబాటలపై నడక ప్రాథమిక హక్కు

రహదారుల వెంట కాలిబాటల (ఫుట్‌పాత్‌ల) గుర్తింపు, నిర్మాణం, నిర్వహణ, భద్రత బాధ్యతలు స్థానిక సంస్థలైన మున్సిపల్‌ కార్పొరేషన్లు, మున్సిపాలిటీలు, పంచాయతీలవేనని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. నిర్దేశిత కాలిబాటలపై నడవడం పౌరులందరికీ రాజ్యాంగం కల్పించిన ప్రాథమిక హక్కు అని పేర్కొంది. మోటారు వాహనాల రాకపోకల కంటే పాదచారుల భద్రతకు అధిక ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని జస్టిస్‌ పి.ఎస్‌.నరసింహ, జస్టిస్‌ ఎ.ఎస్‌.చందూర్కర్ ధర్మాసనం తెలిపింది.

ఈ తీర్పు ఒక ఐదేళ్ల బాలుడి మరణంతో ముడిపడి ఉంది. తండ్రితో పాఠశాలకు వెళ్తున్నప్పుడు లారీ ఢీకొని ఆ చిన్నారి మృతిపాలైన విషయంలో బాలుడి తండ్రి దాఖలు చేసిన పిటిషన్‌పై విచారణ జరిగింది. ధర్మాసనం బాధిత కుటుంబానికి రూ.11,44,628 పరిహారం చెల్లించాలని ఆదేశించింది. సురక్షితంగా నడిచే హక్కు ఉల్లంఘనకు గురైతే పరిహారం కోరే హక్కు పౌరులకు ఉందని స్పష్టం చేసింది.

తీర్పులోని కీలకాంశాలు:

కాలిబాటల అమలు కోసం స్వతంత్ర నియంత్రణ సంస్థ ఏర్పాటు చేయాలి.

ఈ హక్కుకు ప్రత్యేక చట్టం లేదని, చట్టబద్ధత కల్పించాలని సూచించింది.

తీర్పు కాపీని సంబంధిత శాఖలకు పంపాలని ఆదేశించింది.

ఎగవేతదారులతో బ్యాంకుల కుమ్మక్కు

మరో ధర్మాసనం (ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్‌ సూర్యకాంత్, జస్టిస్‌ వి.మోహన్) బ్యాంకుల వైఖరిని తీవ్రంగా ఆక్షేపించింది. పన్ను చెల్లింపుదారుల డబ్బును ఉదారంగా రుణాలుగా ఇచ్చి, వసూళ్లపై గట్టి చర్యలు తీసుకోకపోవడం ఆమోదయోగ్యం కాదని అన్నారు. బ్యాంకులు, ఆస్తుల పునర్నిర్మాణ కంపెనీలు (ఏఆర్‌సీలు), రుణగ్రహీతల మధ్య లోతైన లాలూచీ జరుగుతోందని ఆరోపించింది.

రూ.1,537 కోట్ల బకాయిలను వసూలు చేయాల్సిన ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు కేవలం రూ.73.50 కోట్లకే రెండు ఏఆర్‌సీలతో పరిష్కారం చేసుకోవడాన్ని ప్రశ్నించింది. కేంద్రం, రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్‌బీఐ)లకు నోటీసులు జారీ చేసి సమాధానం కోరింది. “ప్రజల డబ్బును బాధ్యతారహితంగా విడుదల చేసి వసూళ్లకు ప్రయత్నం చేయకపోవడం సమర్థనీయం కాదు” అని ధర్మాసనం అన్నారు. ఏఆర్‌సీల పనితీరును పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉందని తెలిపింది.

ఈ రెండు తీర్పులు కూడా ప్రజా సమస్యలపై సుప్రీంకోర్టు దృష్టి సారిస్తున్నట్లు చెప్పవచ్చు.