భారత్‌లో ఇరాన్‌ సుప్రీం ఖమేనీ మూలాలు - యుద్ధం వేళ ఆసక్తికర చర్చ

ఇజ్రాయెల్–ఇరాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు కొత్త మలుపులు తిరుగుతున్నాయి. తాజాగా, ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతుల్లా అలీ ఖమేనీపై హత్యాయత్నం ప్లాన్‌ను ఇజ్రాయెల్ రూపొందించగా, అమెరికా మాజీ అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ దాన్ని అడ్డుకున్నట్లు పలు అంతర్జాతీయ నివేదికలు చెబుతున్నాయి. ఈ వార్తల నేపథ్యంలో, ఖమేనీ భద్రతపై ఆందోళనలు పెరిగాయి. ఇదే సమయంలో, ఇరాన్‌లో రాజకీయ అనిశ్చితి పెరుగుతున్న వేళ, “ఖమేనీ తర్వాత ఎవరికి బాధ్యత?” అన్న చర్చ మొదలయ్యింది.

ఖమేనీ తర్వాత ఎవరు? కుమారుడికి అవకాశాలపై సందిగ్ధం

బీబీసీ పర్షియన్ ఇటీవల నిర్వహించిన ఓ సర్వేలో పాల్గొన్న 30 మంది ఇరానియన్లలో చాలామంది, ఖమేనీ కుమారుడు మోజ్‌తబా తన తండ్రి స్థానాన్ని అధిష్టించవచ్చని అభిప్రాయపడినప్పటికీ, ఈ విషయంలో అనేక అనుమానాలున్నాయి. వంశపారంపర్యాధికారం ఇస్లామిక్ పాలనా సిద్ధాంతాలకు వ్యతిరేకం అని శక్తివంతమైన వాదన ఉంది.

ఇస్లామిక్ రిపబ్లిక్ వ్యవస్థను శాసించిన అయతుల్లా రుహోల్లా ఖమేనీ, షా పాలనను కూలదోయడంలో కీలక పాత్ర పోషించారు. ఆయన కుటుంబ పాలనను గట్టిగా వ్యతిరేకించారు. ఖమేనీ సిద్ధాంతాల ఆధారంగా రూపొందించిన “సహిఫే ఇమామ్ ఖోమినీ” అనే 21 సంపుటాల గ్రంథంలో కూడా వంశపారంపర్య పాలనను ఆయన విమర్శించారు.

ఖమేనీ కుటుంబం – భారతీయ మూలాలు

ఇరాన్‌పై ఆధిపత్యం చెలాయించిన ఖమేనీ కుటుంబానికి భారతదేశంతో బలమైన బంధం ఉందన్నది ఇప్పుడు పెద్ద విశ్లేషణ అంశం అవుతోంది. అయతుల్లా అలీ ఖమేనీ తాత సయ్యద్ అహ్మద్ ముసావి హిందీ, ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని బారాబంకీ జిల్లాకి చెందినవారు. ఆయన భారతీయ ఇస్లామిక్ విజ్ఞానాన్ని, మతపరమైన జీవితాన్ని పర్షియా ప్రాంతాలకు తీసుకెళ్లారు.

అహ్మద్‌ 1800లలో లక్నోకు సమీపంలోని కింటూర్ గ్రామంలో పుట్టి పెరిగారు. మొఘల్ పాలన తర్వాత బ్రిటిష్ సామ్రాజ్యం భారతదేశాన్ని తమ అధీనంలోకి తెచ్చుకుంటున్న సమయంలో, అహ్మద్ మతపరమైన జీవితాన్ని సాధనగా మార్చుకున్నారు. 1830 నాటికి ఆయన ఇరాక్‌కు వెళ్లి, అక్కడి నుంచి ఇరాన్‌కు గమనం చేశారు. ఖోమ్ అనే పట్టణంలో స్థిరపడి కుటుంబాన్ని ప్రారంభించారు.

‘హిందీ’గా గుర్తింపు – మూలాలు చెరిగిపోకూడదన్న సంకల్పం

అహ్మద్ ముసావి తన భారతీయ మూలాలను గర్వంగా చెప్పుకున్నాడు. అందుకే తన పేరు చివర ‘హిందీ’ అనే పదాన్ని చేర్చుకున్నాడు. ఆయన అంత్యక్రియలు కర్బాలాలో జరిగాయి. ఆయనకు ఐదుగురు సంతానం కాగా, వారిలో ఒకరు మోస్తఫా ఖమేనీ. ఆయనే రుహోల్లా ఖమేనీ తండ్రి.

ఖమేనీకి రక్త సంబంధం ఉన్నప్పటికీ, అహ్మద్ హిందీ మరణించడానికి ముందే ఖమేనీ జన్మించారు. అయినా, అహ్మద్ స్థాపించిన విలువలు, ఆధ్యాత్మిక భావాలు తన తరంలోనూ కొనసాగుతూ ఖమేనీ నాయకత్వాన్ని ప్రభావితం చేశాయి.

ఇస్లాం – రాజకీయాల సమ్మేళనం: ఖమేనీ దృక్పథం

అయతుల్లా ఖమేనీ మతాన్ని రాజకీయాల నుండి వేరుచేయలేమన్న భావనకు కట్టుబడి ఉన్నారు. “ఇస్లాం అంటే రాజకీయమే” అనే భావనతో ఆయన మత-రాజకీయాల ఏకత్వాన్ని ధృవీకరించారు. ఆయన ఐకానిక్ నాయకుడిగా 1979 ఇస్లామిక్ విప్లవానికి నాయకత్వం వహించారు. అమెరికా సెంట్రల్ ఇంటెలిజెన్స్ 1983 రిపోర్ట్ ప్రకారం, ఖోమినీ ప్రభావం లేకపోతే ఆ విప్లవం సాధ్యపడేదే కాదని గుర్తించింది.

ఖమేనీ – భారతీయ మూలాలు కలిగిన ప్రపంచ నేత

ఒకవేళ ఖమేనీకి ఏదైనా ప్రమాదం ఎదురైతే, ఆ స్థానాన్ని ఎవరు భర్తీ చేస్తారన్నది ఓ రాజకీయ సవాల్. కానీ ఖమేనీ వ్యక్తిత్వం, ఆత్మవిశ్వాసం, కుటుంబంలోని మతపరమైన మూలాలు.. ముఖ్యంగా భారతదేశంతో ఉన్న సంబంధాలు ఆయన నాయకత్వంలో ఎంతో మౌలికంగా పనిచేశాయి.