Vinayaka Chavithi: వినాయకచవితి రోజున చంద్రుడిని చూస్తే నీలాపనిందలు ఎందుకు వస్తాయి?

Vinayaka Chavithi: వినాయకచవితి పండుగ అంటే గణపతిని భక్తిశ్రద్ధలతో పూజించే రోజు. అయితే ఈ రోజున చంద్రుడిని చూడకూడదనే ఆచారం కూడా మన దగ్గర ఎప్పటి నుంచో ఉంది. పొరపాటున చంద్రుడిని చూస్తే నీలాపనిందలు వస్తాయని పెద్దలు చెబుతుంటారు. అసలు ఈ నమ్మకం వెనుక ఉన్న కథ ఏమిటి? చంద్రుడిని చూస్తే నిజంగానే నిందలు వస్తాయా? అనే సందేహం చాలామందికి ఉంటుంది.

పురాణ కథనం ప్రకారం.. ఒకసారి గణపతి తన భక్తుల నుంచి అందిన నైవేద్యాలను స్వీకరించి, తన వాహనం అయిన మూషికంపై వెళ్తుండగా ఒక ప్రమాదం జరిగింది. గణపతి కిందపడటాన్ని చూసిన చంద్రుడు ఆయనను చూసి నవ్వాడట. చంద్రుడి నవ్వు గణపతికి అవమానంగా అనిపించింది. దీంతో కోపించిన గణపతి.. చంద్రుడిని శపించాడని పురాణాల్లో కథ ఉంది.

తనపై పడిన శాపం వల్ల చంద్రుడు తన వెలుగును కోల్పోయి తీవ్రంగా బాధపడ్డాడని చెబుతారు. దేవతలు, ఋషులు గణపతిని ప్రార్థించడంతో ఆయన శాపాన్ని కొంతవరకు సడలించాడట. అయితే వినాయకచవితి రోజున చంద్రుడిని చూసిన వారికి అపవాదులు, నిందలు ఎదురయ్యే పరిస్థితి వస్తుందని గణపతి చెప్పినట్లు పురాణ కథనం.

ఇక్కడే ‘నీలాపనింద’ అనే మాటకు సంబంధం ఏర్పడింది. అంటే తప్పు చేయకపోయినా ఒక వ్యక్తిపై అనవసరంగా నింద పడటం, అపవాదు రావడం అన్నమాట. అందుకే వినాయకచవితి రోజున చంద్రుడిని చూడకూడదని పెద్దలు చెబుతుంటారు. ముఖ్యంగా ఆ రోజు రాత్రి ఆకాశంలో చంద్రుడిని చూడకుండా జాగ్రత్త పడాలని సూచిస్తారు.

ఈ నమ్మకానికి మరో ప్రసిద్ధ పురాణ కథ కూడా ఉంది. శ్రీకృష్ణుడిపై స్యమంతక మణి విషయంలో దొంగతనం చేశారనే అపవాదు వచ్చిన కథను దీనితో అనుసంధానిస్తారు. చంద్రుడిని చూసిన కారణంగానే శ్రీకృష్ణుడికి అలాంటి నింద ఎదురైందని పురాణ కథనం చెబుతుంది. అందువల్ల వినాయకచవితి రోజున చంద్రుడిని చూస్తే నీలాపనిందలు వస్తాయనే విశ్వాసం ప్రజల్లో మరింత బలపడింది.

అయితే ఇవన్నీ పురాణాలు, సంప్రదాయ విశ్వాసాలకు సంబంధించిన విషయాలే. చంద్రుడిని చూడటం వల్ల శాస్త్రీయంగా ఒక వ్యక్తిపై నిందలు లేదా అపవాదులు వస్తాయని నిరూపించే ఆధారాలు లేవు. అయినప్పటికీ మన పండుగలు, ఆచారాల్లో భాగంగా ఈ కథ తరతరాలుగా కొనసాగుతోంది.

పొరపాటున వినాయకచవితి రోజున చంద్రుడిని చూసినా భయపడాల్సిన అవసరం లేదని పలువురు పండితులు చెబుతుంటారు. కొన్ని సంప్రదాయాల్లో దీనికి పరిహారంగా గణపతిని పూజించడం, ‘స్యమంతక మణి’ కథను వినడం లేదా చదవడం వంటి ఆచారాలు ఉన్నాయి. మొత్తంగా చూస్తే.. వినాయకచవితి రోజున చంద్రుడిని చూడకూడదనే ఆచారం వెనుక ప్రధానంగా గణపతి–చంద్రుడి పురాణ కథ, నీలాపనిందల విశ్వాసం ఉన్నాయని చెప్పవచ్చు.