Air Pollution Raises Diabetes Risk: మాక్స్ హెల్త్‌కేర్‌లోని ఎండోక్రినాలజీ & డయాబెటాలజీ గ్రూప్ ఛైర్మన్ డాక్టర్ అంబ్రిష్ మిథల్ ఇచ్చిన వివరాల ప్రకారం, అధిక స్థాయి PM2.5 కాలుష్యానికి గురైతే ఒక వారంలోనే రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు పెరగడం ప్రారంభమవుతుంది. దీర్ఘకాలికంగా ఇది టైప్-2 మధుమేహ ప్రమాదాన్ని 20% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పెంచుతుంది.సూక్ష్మ కణాలు ఊపిరితిత్తుల ద్వారా రక్తప్రవాహంలోకి చేరి ప్యాంక్రియాస్‌లో ఇన్సులిన్ స్రావాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి, ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్ పెంచుతాయి. ఢిల్లీలో AQI అధికంగా ఉన్న నేపథ్యంలో ఈ హెచ్చరిక ముఖ్యమైంది. కాలుష్యం ఊపిరితిత్తులు, గుండెపైనే కాకుండా మెటబాలిక్ ఆరోగ్యంపైనా ప్రభావం చూపుతుందని డాక్టర్లు చెబుతున్నారు.

ముఖ్యమైన అంశాలు

ఒక వారంలోనే ప్రభావం: అధిక స్థాయి PM2.5 కాలుష్యానికి గురైతే ఒక వారంలోనే రక్తంలో చక్కెర స్థాయులు పెరగడం ప్రారంభమవుతుంది. దీర్ఘకాలికంగా (సంవత్సరాలు) మధుమేహం వచ్చే అవకాశం 20% లేదా అంతకంటే ఎక్కువ పెరుగుతుంది.

భారతీయ అధ్యయనాలు: భారతీయ పరిశోధనలు PM2.5 మధుమేహం మరియు అధిక రక్తపోటు ప్రాబల్యంపై ప్రత్యక్ష ప్రభావం చూపుతాయని చూపించాయి. ఒక నెల ఎక్స్‌పోజర్‌తోనే రక్త చక్కెర పెరుగుతుంది; సంవత్సరాలలో ప్రమాదం 22% వరకు పెరగవచ్చు.

గ్లోబల్ స్టడీ: Journal of Vascular Diseasesలో ప్రచురించిన విశ్లేషణ ప్రకారం, ప్రతి 10 మైక్రోగ్రామ్స్/క్యూబిక్ మీటర్ PM2.5 పెరుగుదలకు టైప్-2 మధుమేహ ప్రమాదం 10–16% పెరుగుతుంది. ఈ అధ్యయనం 200 మిలియన్లకు పైగా పాల్గొన్నవారి డేటాను కవర్ చేసింది. దక్షిణ ఆసియా (భారత్‌తో సహా) అత్యధికంగా ప్రభావితమవుతోంది.

ఎలా జరుగుతుంది? (మెకానిజం)

PM2.5 కణాలు మానవ వెంట్రుక కంటే చాలా చిన్నవి. అవి ఊపిరితిత్తులలోకి లోతుగా చేరి రక్తప్రవాహంలోకి ప్రవేశిస్తాయి.

ఈ కణాలలో నైట్రేట్లు, సల్ఫేట్లు, హెవీ మెటల్స్, కార్బన్ ఉంటాయి. అవి:

రక్తనాళాల గోడలను దెబ్బతీసి అధిక రక్తపోటు మరియు వాస్క్యులర్ వ్యాధులను పెంచుతాయి.

ప్యాంక్రియాస్‌కు చేరి ఇన్ఫ్లమేషన్ కలిగించి ఇన్సులిన్ స్రావాన్ని తగ్గిస్తాయి.

ఇన్సులిన్ రెసిస్టెన్స్‌ను పెంచుతాయి (శరీరం ఇన్సులిన్‌ను సరిగా ఉపయోగించలేకపోతుంది).

ఫలితంగా రక్తంలో చక్కెర పెరుగుతుంది. ఇది మెటబాలిక్ సిండ్రోమ్ (అధిక చక్కెర, పొట్ట చుట్టూ కొవ్వు, అధిక రక్తపోటు, చెడు కొలెస్ట్రాల్)కు దోహదం చేస్తుంది.

భారతదేశంలో ప్రాముఖ్యత

భారత్‌ను “మధుమేహ రాజధాని” అని పిలుస్తారు. డాక్టర్ మిథల్ 40 ఏళ్ల అనుభవంలో గమనించిన మార్పు:

మధుమేహ రోగుల సంఖ్య భారీగా పెరిగింది.

టైప్-2 మధుమేహం ఇప్పుడు 20–25 ఏళ్ల వయస్సులోనే కనిపిస్తోంది (గతంలో 40+ వయస్సు సాధారణం).

మధుమేహం ప్రారంభంలో లక్షణాలు కనిపించకపోవచ్చు. కాళ్లలో జలదరింపు, కాళ్ల వాపు, కంటి సమస్యలు వచ్చే సమయానికి అప్పటికే సంవత్సరాలు గడిచి ఉంటాయి. కాబట్టి రెగ్యులర్ చెక్-అప్ అవసరం.

ఢిల్లీ & ఇతర నగరాల నేపథ్యం

ఢిల్లీలో AQI తరచుగా 400+ (హజర్డస్) స్థాయిలో ఉంటోంది. రోజంతా, నెలల తరబడి ఇలాంటి గాలి పీలిస్తే శరీరం నిరంతరం టాక్సిన్స్‌కు గురవుతుంది. ఇప్పటికే మధుమేహం ఉన్నవారికి నిర్వహణ మరింత కష్టమవుతుంది.

చేయవలసినవి (నిపుణుల సలహా)

కాలుష్యం ఎక్కువగా ఉన్న సమయాల్లో (ముఖ్యంగా ఉదయం) బయట వ్యాయామం నివారించండి.

N95 మాస్క్ ధరించండి.

ఇంట్లో ఎయిర్ ప్యూరిఫైయర్ ఉపయోగించండి (ఒక స్టడీ ప్రకారం ప్రీడయాబెటిక్స్‌లో రక్త చక్కెర స్పైక్స్ 17% వరకు తగ్గవచ్చు).

ఆహారం, వ్యాయామం పాటు కాలుష్యం తగ్గించే చర్యలు కూడా మధుమేహ నివారణలో భాగం కావాలి.

Tags: