ISRO Scientists: ఇస్రోలో సీనియర్ శాస్త్రవేత్తల వరుస రాజీనామాలు: ప్రైవేటు ఆకర్షణ ప్రభావం?

ISRO Scientists: గగన్‌యాన్, చంద్రయాన్-4 వంటి భారత అంతరిక్ష ప్రాజెక్టులు కీలక దశలో ఉన్న వేళ ఇస్రోలో సీనియర్ శాస్త్రవేత్తలు, సాంకేతిక నిపుణుల స్వచ్ఛంద రాజీనామాలు, పదవీ విరమణలు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. గత ఏడాది కాలంలో దేశవ్యాప్తంగా ఇస్రో కేంద్రాల నుంచి 120 మందికి పైగా ‘గ్రూప్-ఏ’ శాస్త్రవేత్తలు స్వచ్ఛందంగా రాజీనామా చేశారు. ఇది సంస్థలో కొత్త కాకపోయినా, ఒకేసారి ఇంత మంది సీనియర్ల నిష్క్రమణ చర్చనీయాంశమైంది.

తిరువనంతపురం విక్రమ్ సారాభాయ్ అంతరిక్ష కేంద్రం, బెంగళూరు యూఆర్ రావు అంతరిక్ష కేంద్రం, సతీశ్ ధవన్ అంతరిక్ష కేంద్రం, ఇస్రో టెలిమెట్రీ, ఎన్‌ఆర్‌ఎస్‌సీతో పాటు వివిధ అనుబంధ కేంద్రాల నుంచి ఈ రాజీనామాలు వచ్చాయి. యూఆర్ రావు సెటలైట్ సెంటర్ నుంచి మాత్రమే సుమారు 80 మంది, విక్రమ్ సారాభాయ్ సెంటర్ నుంచి కనీసం 20 మంది వైదొలగినట్లు సమాచారం. LVM-3 ప్రాజెక్టు డైరెక్టర్ విక్టర్ జోసెఫ్, స్పేడెక్స్ ప్రాజెక్టు డైరెక్టర్, చంద్రయాన్-3 సిమ్యులేషన్స్ ప్రాజెక్ట్ మేనేజర్ ఆదిత్య రల్లపల్లి వంటి కీలక వ్యక్తులు కూడా రాజీనామా చేశారు.

అంతరిక్ష శాఖ స్పందన:

ఈ పరిణామాలను గమనించిన అంతరిక్ష శాఖ (డీఓఎస్) సంయుక్త కార్యదర్శి ఎస్.ఆర్. రాజశేఖర్ అంతర్గత ఆదేశాలు జారీ చేశారు. గగన్‌యాన్, చంద్రయాన్-4, భారతీయ అంతరిక్ష స్టేషన్ వంటి ప్రాజెక్టుల్లో పనిచేస్తున్న గ్రూప్-ఏ శాస్త్రవేత్తలు, సాంకేతిక నిపుణుల రాజీనామాలను అనాలోచితంగా ఆమోదించవద్దని సూచించారు. ఈ కేసులన్నీ డీఓఎస్ దృష్టికి తీసుకురావాలని, డైరెక్టర్ల సిఫార్సులతో మాత్రమే నిర్ణయం తీసుకోవాలని ఆదేశించారు. అయితే రాజీనామాలను బలవంతంగా ఆపకూడదని స్పష్టం చేశారు.

ప్రైవేటు రంగం ప్రభావం:

ఇస్రోలో ప్రైవేటు సంస్థల భాగస్వామ్యం పెరగడం, వారి ఆకర్షణీయ ప్యాకేజీలు ఈ వరుస రాజీనామాలకు కారణమని వాదనలు వినిపిస్తున్నాయి. మాజీ ఇస్రో చైర్మన్ డాక్టర్ సోమనాథ్ కూడా ఇటీవల అగ్నికుల్ కాస్మోస్ వంటి ప్రైవేటు సంస్థలో చేరడం చర్చనీయాంశమైంది.

స్పందనలు:

కేంద్ర శాస్త్ర సాంకేతిక మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ ఇది పాలనా వ్యవహారమని చెప్పారు. “ఎంతోమంది వెళ్తుంటారు, మరెందరో వస్తుంటారు” అని వ్యాఖ్యానించారు. ఇస్రో చైర్మన్ వి. నారాయణన్ కూడా ప్రతి సంస్థలో ఇలాంటి సమస్యలు ఉంటాయని, కీలక ప్రాజెక్టులపై ప్రభావం పడకుండా కొత్తవారికి బాధ్యతలు అప్పగించి ముందుకు సాగుతామని హామీ ఇచ్చారు.

ఈ పరిణామాలు ఇస్రో భవిష్యత్ మిషన్లపై ప్రభావం చూపకుండా చూడాలని అంతరిక్ష శాఖ కఠిన చర్యలు తీసుకుంటోంది. ఇస్రో శాస్త్రవేత్తల నైపుణ్యం దేశ అంతరిక్ష ఆకాంక్షలకు కీలకం కావడంతో ఈ సమస్యపై దీర్ఘకాలిక పరిష్కారాలు అవసరమని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.